اگر شما هم هنگام درس خواندن یا انجام یک پروژهی مهم، خیلی زود حواستان پرت میشود یا احساس میکنید زمان از دستتان در میرود، باید گفت که تنها نیستید. بسیاری از افراد برای حفظ تمرکز و مدیریت زمان با مشکل مواجه میشوند. یکی از شیوههای رفع این مشکل که در سالهای اخیر توجه زیادی را به خود جلب کرده تکنیک پومودورو است. در این تکنیک کارها در بازههای زمانی مشخصی به نام پومودورو انجام میشوند و بین هر بازه هم زمانهای استراحت کوتاهی وجود دارد که مغز احساس خستگی پیدا نکند. در ادامه به معرفی کامل این تکنیک برای مدیریت زمان در هنگام درس خواندن میپردازیم.
فهرست مطالب
تکنیک پومودورو چیست؟
تکنیک پومودورو (Pomodoro Technique) یک شیوهی مدیریت زمان است که به افراد کمک میکند تا کارهای مورد نظرشان را بهطور کامل انجام دهند. در این روش باید ابتدا تایمر یا همان زمانسنج را روی بازهی زمانی 25 دقیقه تنظیم کنید و به هر کاری که میخواهید انجام دهید بپردازید. پس از به پایان رسیدن این زمان باید یک استراحت 5 دقیقهای داشته باشید.
نکتهی مهم این است که در هنگام استراحت نباید ذهن خود را دوباره مشغول کار اصلی خود کنید. برای مثال میتوانید قدم بزنید، میان وعدهای میل کنید یا تمرینات مدیتیشن انجام دهید. پس از هر چهار بازهی زمانی پومودورو هم باید یک استراحت طولانیتر بین 15 تا 30 دقیقه داشته باشید تا مغزتان دچار خستگی نشود.
همچنین مطالعه کنید: اهمال کاری در درس خواندن | انواع و روشهای پایان دادن به اهمالکاری
تکنیک پومودورو از کجا آمده است؟
احتمالا حالا برایتان سوال شده است که این تکنیک دقیقا از کجا آمد و چرا نام پومودورو روی آن گذاشته شده است. تکنیک پومودورو در سال 1987 توسط فرانچسکو چیریلو ابداع شد. چیریلو که در آن زمان دانشجو بود نمیتوانست روی درس خواندن و مطالعهی کتابهای خود تمرکز کند. او از یک تایمر آشپزخانه که شکلی شبیه به گوجه فرنگی داشت برای تنظیم بازههای زمانی مشخص استفاده میکرد. به همین دلیل نام آن را پومودورو که در زبان ایتالیایی به معنای گوجه فرنگی است گذاشت.
چیریلو ابتدا تایمر را روی یک بازهی زمانی 2 دقیقهای تنظیم کرد تا بتواند فقط برای همین مدت کوتاه روی درس خواندن تمرکز کند. وقتی این روش جواب داد تایمر را روی بازههای زمانی بیشتری تنظیم کرد و فهمید که این کار به او در متمرکز ماندن روی کاری که باید انجام دهد کمک میکند. چیریلو در نهایت پس از آزمایش بازههای مختلف متوجه شد که ترکیب 25 دقیقه کار و 5 دقیقه استراحت برای او بهترین حالت است.
نحوهی انجام کارها با تکنیک پومودورو
در بخشهای قبل دربارهی اینکه چطور میتوانید از تکنیک پومودورو برای انجام کارهای خود استفاده کنید صحبت کردیم. چند نکتهی مهم دیگر هم وجود دارد که با دانستن آنها میتوانید نتایج خیلی بهتری از این روش مدیریت زمان بگیرید.
از تایمر استفاده کنید
استفاده از تایمر به شما کمک میکند روی کارهای خود متمرکز بمانید و از مسیر خارج نشوید. میتوانید از یک تایمر یا ساعت رومیزی قدیمی برای تنظیم زمان هر پومودورو استفاده کنید یا اگر راحت نیستید به سراغ ساعت گوشی موبایل خود بروید. بهطور کلی مهم نیست که چگونه زمان را اندازه میگیرید؛ چیزی که اهمیت دارد این است که حواستان به بازههای زمانی هر پومودورو و زمان استراحت خود باشد.
کارهای خود را برنامهریزی کنید
شما برای استفاده از هر روش مدیریت زمانی نیاز دارید که از همهی کارهای خود یک فهرست درست کند. برای شروع یک دفترچه بردارید و هر کاری که لازم است در طول روز انجام دهید را به همراه مدت زمان حدودی انجام آن بنویسید. به یاد داشته باشید که کارهای چند مرحلهای و پیچیده باید به بخشهای کوچکتر تبدیل شوند تا بتوانید راحتتر آنها را در بازههای زمانی پومودورو جای دهید.
از زمان استراحت خود بهترین استفاده را کنید
فرقی نمیکند مدت زمان پومودورو شما 10 دقیقه باشد یا 30 دقیقه، باید در هر حالت بدون عذاب وجدان از زمان استراحت خود بهترین استفاده را کنید. از روی صندلی بلند شوید، کمی قدم بزنید، بدن خود را کش دهید، آب بنوشید یا کمی غذا بخورید. این کارها کمک میکنند بازههای زمانی بعدی را پرانرژي شروع کنید و بیشتر روی کار خود تمرکز داشته باشید.
بازههای زمانی را شخصیسازی کنید
اگر تکنیک پومودورو را امتحان کردهاید و احساس میکنید بازههای 25 دقیقهای کار یا استراحتهای 5 دقیقهای برای شما مناسب نیستند، میتوانید مدت زمان آنها را بر اساس نیازهای خود تغییر دهید. فراموش نکنید که هدف اصلی تکنیک پومودورو این است که در بازههای زمانی مشخص روی کار تمرین کند و بین آنها مدت کوتاهی را به استراحت اختصاص دهید.
مزایای استفاده از تکنیک پومودورو
هدف تکنیک پومودورو این است که همراه و هم مسیر با مغز شما کار کند؛ به همین دلیل به هیچ وجه قرار نیست در مقابل آن قرار بگیرد. این تکنیک بین زمانی که باید کارهایتان را انجام دهید و وقتی که باید استراحت کنید یک مرز مشخص میسازد. همین موضوع باعث میشود بتوانید همزمان با تمرکز بیشتر، از خستگی ذهنی فاصله بگیرید. تکنیک پومودورو مزایای زیادی دارد که هر کدام به نوبهی خود باعث وفادار ماندن افراد مختلف به آن شدهاند.
افزایش تمرکز هنگام درس خواندن و کار
تعیین یک بازهی زمانی مشخص فقط برای کار، باعث میشود ذهنتان بداند که قرار است بدون وقفه روی یک وظیفهی مشخص متمرکز شود. این مرزبندی زمانی شما را از حواسپرتیهایی مثل چک کردن شبکههای اجتماعی، انجام کارهای خانه یا حتی شروع یک وظیفه دیگر دور میکند. این موضوع بهطور ویژه برای کسانیکه بهسرعت بین کارها جابهجا میشوند یا تمرکزشان زود از بین میرود، بسیار کمککننده است. با گذشت زمان، این عادت باعث میشود بتوانید راحتتر خودتان را به جریان کار بسپارید و عمیقتر تمرکز کنید. همچنین با این تکنیک میتوانید تمرکز خود را در هنگام درس خواندن تا حد زیادی بالا ببرید. همچنین پیشنهاد میکنیم که مقاله 23 تکنیک طلایی افزایش تمرکز هنگام درس خواندن را برای بهتر شدن در این زمینه مطالعه کنید.
کمک به شروع راحتتر کارها
وقتی کارهای زیادی برای انجام دادن دارید، خیلی طبیعی است که احساس سردرگمی یا استرس داشته باشید و ندانید از کجا باید شروع کنید. تکنیک پومودورو کمک میکند کارهای بزرگ را به بخشهای کوچکتر و قابل انجام تقسیم کنید. وقتی بدانید قرار است فقط 25 دقیقه روی بخش کوچکی از یک کار تمرکز کنید، شروع کردن آن بسیار سادهتر میشود. در واقع پومودورو مثل یک ضربهی اولیه برای حرکت دادن چرخ کار است و باعث میشود از حالت بلاتکلیفی بیرون بیایید.
بهبود کارآیی و مدیریت زمان
اگر از آن دسته افرادی هستید که کارهایشان را دائما عقب میاندازند یا خیلی راحت حواسشان پرت میشود، تکنیک پومودورو میتواند زمانبندی برای انجام کارهایتان را راحتتر و هدفمندتر کند. شما با استفاده از تایمر خودتان را موظف میکنید که در مدت زمان یک پومودورو فقط کار خود را انجام دهید. این مدل کار کردن به شما یاد میدهد که از زمان محدود، بهترین استفاده را بکنید تا به اهدافتان برسید و بتوانید در مدیریت زمان حرفهای تر عمل کنید. در بلند مدت، این تکنیک نظم ذهنی و سرعت عمل شما را در انجام کارها بالا میبرد. در انتها پیشنهاد میکنیم که مقاله 9 تکنیک مدیریت زمان در کنکور برای رسیدن به موفقیت را مطالعه کنید.
کاهش استرس و اضطراب
وقتی مهلت شما برای انجام کاری نزدیک میشود ممکن است به دلیل داشتن استرس احساس کنید که زمان دشمن شماست. اما وقتی چارچوب مشخصی برای مدیریت زمان دارید، ذهن شما احساس کنترل بیشتری میکند. اینکه بدانید قرار است کار را به بخشهای مشخص تقسیم کنید و بین آنها استراحت داشته باشید، فشار ذهنی را کم میکند و باعث میشود با آرامش بیشتری کار کنید. در نتیجه، هم عملکردتان بهتر میشود و هم اضطرابتان کاهش پیدا میکند.
روشی عالی برای افراد دورکار
تحقیقات نشان دادهاند که تکنیک پومودورو روشی است که میتواند افراد دورکار یا کسانیکه در خانه کار میکنند را از حواسپرتی و جمع شدن کارهایشان روی هم نجات دهد. محیط خانه معمولا پر از عوامل حواسپرتی است که باعث میشوند زمان بهطور کل از دستتان برود. این تکنیک به افراد کمک میکند مرز مشخصی بین کار و استراحت داشته باشند و و کمتر دچار استرس یا خستگی ذهنی شوند.
کمک به افراد دارای ADHD یا اختلالات یادگیری
تکنیک پومودورو بهویژه برای دانشآموزان و افرادی که ADHD دارند مفید است. در این روش شما باید سعی کنید در بازههای زمانی مشخصی روی کار کردن یا درس خواندن متمرکز بمانید و این دقیقا همان چیزی است که افراد دارای اختلال بیشفعالی به آن نیاز دارد. با تکنیک پومودورو دیگر لازم نیست برای مدت طولانی ذهن خود را مجبور به کار کردن کنید و باعث خستگی آن شوید. استراحتهای منظم بین بازهها به پیشگیری از خسته شدن مغز کمک میکند و حس کار کردن را قابل مدیریت میکند. تکنیک پومودورو با تقسیم زمان مطالعه یا انجام کارها به بخشهای کوتاهتر، به رویهی به تعویق انداختن کارها پایان میدهد.
چه کسانی میتوانند از تکنیک پومودورو استفاده کنند؟
برخلاف تصور بسیاری از افراد، تکنیک پومودورو فقط برای درس خواندن نیست و تقریبا هر کسی برای مدیریت زمان و افزایش تمرکز خود میتواند به سراغ استفاده از آن برود. چه در حال یادگیری باشید، چه در حال انجام پروژههای شغلی، این تکنیک با تقسیم کار به بازههای زمانی مشخص باعث میشود بتوانید راحتتر روی آنها تمرکز کنید. برخی از گروههایی که بیشترین بهره را میبرند عبارتند از:
- دانشآموزان و دانشجویان افراد شاغل در محیطهای کاری مختلف
- فریلنسرها و کارمندان دورکار
- افرادی که به راحتی حواسشان پرت میشود
- افرادی که در مشاغل پر استرس فعالیت میکنند
- کسانیکه با حجم زیادی از وظایف و مسئولیتها مواجه هستند
بهترین اپلیکیشنها برای استفاده از تکنیک پومودورو
اگر میخواهید از یک اپلیکیشن خاص برای تکنیک پومودورو استفاده کنید باید بدانید که خوشبختانه گزینههای زیادی پیش روی شما قرار دارند. شما با یک جستجوی ساده میتوانید اپلیکیشنهایی که بهطور ویژه برای این تکنیک ساخته و طراحی شدهاند را پیدا کنید. برنامههای زیر در میان افرادی که از روش پومودورو استفاده میکنند پرطرفدار هستند.
معایب تکنیک پومودورو
درست است که تکنیک پومودورو میتواند مزایا زیادی داشته باشد اما این به آن معنا نیست که برای همهی افراد و در هر شرایطی کاربردی است. این روش هم معایب خودش را دارد که بعضی از آنها عبارتند از:
- ساختار بازههای زمانی ثابت و استراحتهای کوتاه مدت ممکن است خیلی سخت و خشک به نظر برسد. برخی افراد ممکن است احساس کنند که زمانبندی تعیینشده بیش از حد محدودکننده و انعطاف ناپذیر است.
- اگر انجام یک وظیفه بیشتر از بازهی زمانی مشخص طول بکشد، ممکن است باعث فشار روانی و استرس در بعضی افراد شود.
- اگر کار شما زودتر از بازهی زمانی مشخص شده به پایان برسد، ممکن است ندانید در زمان باقیمانده باید چه کاری انجام دهید و همین باعث سردرگمی شود.
- چارچوب پومودورو برای وقفههای غیرمنتظره برنامهریزی نشده است. برای مثال، ممکن است در محیط کار وظایف دیگری به شما محول شوند و این باعث شود نتوانید بازههای زمانی را دقیق رعایت کنید.
سخن پایانی
تکنیک پومودورو یک روش محبوب برای مدیریت زمان و افزایش بهرهوری مغز است. این شیوه به شما کمک میکند در بازههای زمانی کوتاه روی کار خود تمرکز داشته باشید و با انگیزهی استراحت بعد از هر بازه، به ادامهی کار ترغیب شوید. استفاده از تایمر باعث میشود بدون اینکه نگران حواسپرتی یا وسوسهی رها کردن کار باشید روی آن تمرکز کنید؛ به همین دلیل تکنیک پومودورو یک شیوهی بسیار مناسب برای مطالعه و درس خواندن در نظر گرفته میشود.
منبع: کلاسینومگ
سوالات متداول
تکنیک پومودورو چیست؟
تکنیک پومودورو یک روش مدیریت زمان است که کار را به بازههای ۲۵ دقیقهای با استراحتهای کوتاه ۵ دقیقهای تقسیم میکند.
چرا به آن پومودورو میگویند؟
نام این روش از تایمر آشپزخانهای به شکل گوجهفرنگی گرفته شده که مخترع آن استفاده میکرد.
روش انجام پومودورو چگونه است؟
یک کار انتخاب میکنید، تایمر را روی ۲۵ دقیقه میگذارید و بدون وقفه کار میکنید. بعد از آن ۵ دقیقه استراحت دارید. هر چهار بار، یک استراحت بلندتر میگیرید.
برای چه کسانی مناسب است؟
برای دانشآموزان، دانشجویان، افراد شاغل، فریلنسرها و هر کسی که میخواهد تمرکز بیشتری داشته باشد.
مزایای تکنیک پومودورو چیست؟
افزایش تمرکز، کاهش استرس، نظمدهی به زمان و جلوگیری از خستگی ذهنی از مهمترین مزایا هستند.
آیا لازم است همیشه زمان ۲۵-۵ دقیقه رعایت شود؟
خیر، میتوانید بسته به نوع کار یا سطح تمرکز خود این زمانها را تغییر دهید.
آیا پومودورو برای همه کارها مناسب است؟
برخی کارها که نیاز به تمرکز طولانی و بدون توقف دارند ممکن است با ساختار ۲۵ دقیقهای سازگار نباشند.