درس فیزیک برای بسیاری از داوطلبان کنکور یکی از چالشبرانگیزترین درسها است. بعضی دانشآموزان با دیدن صورتهای طولانی سوالات دچار سردرگمی میشوند، بعضی دیگر در میانه مسیر حل به بنبست میرسند و گروهی هم از همان ابتدا ذهنیتی ترسناک نسبت به این درس دارند. درحالیکه واقعیت این است که با یادگیری چند مهارت ساده در مواجهه با تستها، میتوان بخش زیادی از این چالشها را مدیریت کرد و عملکرد بهتری در جلسه کنکور داشت.
برای حل مشکل بسیاری از دانشآموزان با تستهای درس فیزیک، در این مطلب از کلاسینو مگ به سراغ گفتوگو با استاد براتی که از اساتید برجسته این درس است رفتهایم. اگر شما هم نمیدانید چگونه سوالات پیچیده را سادهسازی کنید، چطور باید از گزینهها به نفع خودتان استفاده نمایید یا برای قبولی در دانشگاههای برتر به چه درصدی نیاز دارید، صحبتهای استاد براتی را از دست ندهید.
فهرست مطالب
سادهسازی صورت سوالات طولانی فیزیک
بیشتر داوطلبان وقتی با سوالات طولانی در تستهای فیزیک مواجه میشوند، حجم زیاد و گیجکننده اطلاعات باعث میشود ندانند از کجا باید شروع کنند. در چنین شرایطی داشتن یک روش مشخص برای برخورد با سوال اهمیت زیادی دارد. به گفته استاد براتی، یکی از راههای موثر برای مدیریت این نوع تستها این است که داوطلب قبل از درگیر شدن با تمام جزئیات صورت سوال، ابتدا روی خواسته اصلی تمرکز کند و مسیر رسیدن به پاسخ را از همان نقطه ببیند.
سوال: بسیاری از داوطلبان میگویند صورت بعضی تستهای فیزیک آنقدر طولانی است که از همان ابتدا گیج میشوند. چه روشی برای سادهسازی صورت سوال پیشنهاد میکنید؟ از کجا باید شروع کند؟
+ از آخر! خیلی وقتها انقدر اطلاعات زیادی توی صورت سوال وجود داره که دانشآموز گیج میشه که با کدوم فرمول باید حل کردن رو شروع کنه. اینجا کافیه که دانشآموز خواسته سوال رو بررسی بکنه و فرمول مربوط به اون رو بنویسه. بعد ببینه توی اون فرمول چه چیزهایی رو داره و چه چیزهایی رو باید پیدا کنه. وقتی اینو فهمید، باید بره دنبالشون بگرده و با نوشتن فرمولهای دیگه کم کم به جواب نزدیک بشه. این یعنی دانشآموز عملا باید از مرحله آخر به مرحله اول بیاد تا در نهایت با جایگذاری اعدادی که خودش به دست آورده به نتیجه برسه.
استفاده از گزینهها در حل تست
استفاده از گزینهها یکی از میانبرهای هوشمندانه در حل تستهای فیزیک است و استاد براتی هم تاکید میکنند که داوطلب باید قبل از شروع حل، حتما یک نگاه اولیه به گزینهها بیندازد. همین نگاه سریع میتواند نکاتی مثل مثبت یا منفی بودن جواب، تکراری بودن مفهوم دو گزینه یا حتی دامگذاری طراح را مشخص کند و باعث حذف چند گزینه بدون نیاز به محاسبات شود. در سوالات مفهومی یا غیرعددی هم این روش کاربرد زیادی دارد.
سوال: آیا نگاه کردن به گزینهها میتواند به حل سریعتر بعضی تستهای فیزیک کمک کند یا بهتر است ابتدا مسیر حل مستقل پیدا شود؟
+ دانشآموزها حتما باید قبل از انجام هر کاری یه نیم نگاهی به گزینهها بندازن. بعضی اوقات، تشخیص موردی مثل منفی یا مثبت بودن جواب ممکنه باعث حذف سه گزینه بشه و دانشآموز بتونه بدون حل سوال به پاسخ درست برسه. بعضی مواقع هم توی سوالات مفهومی، دیده میشه که دو تا گزینه عملا یه معنی میدن؛ اینجا اگر گزینه همه موارد وجود نداشته باشه دانشآموز میتونه نتیجه بگیره که اون دو تا گزینه چون یه معنا رو دارن هر دو غلط هستن. توی همه فصلها یه سری مباحث غیرعددی یا مفهومی داریم که روشی که گفتم براشون قابل استفاده است. خیلی اوقات نگاه به گزینهها حتی میتونه دامی که طراح برای داوطلب پهن کرده رو مشخص کنه.
کنترل ترس اولیه از درس فیزیک و سوالات آن
ترس از فیزیک یکی از موانع ذهنی رایج میان داوطلبان است، اما به باور استاد براتی تنها راه از بین بردن این ترس، مواجهه مستقیم با آن است. او معتقد است که ترسیدن به خودی خود ایرادی ندارد، اما تسلیم شدن در برابر آن است که مانع پیشرفت میشود. بسیاری از دانشآموزانی که فیزیک را برای خود به یک غول تبدیل کردهاند، با شروع یادگیری و تلاش مستمر متوجه میشوند که این درس بسیار سادهتر از تصورات آنها است.
سوال: برخی از دانشآموزان ممکن است به طور کلی از درس فیزیک بترسند و آن را کنار بگذارند، پیشنهاد شما برای چیست؟
+ برای از بین بردن هر ترسی توی زندگی، لازمه که با سر رفت توی اون ترس. اینکه شما بترسین اشکال نداره اما تسلیم اون ترس شدن اشکال داره. اما اگر شروع بکنین و بیشترین تلاش ممکن رو داشته باشین حتما میتونین این ذهنیت رو توی خودتون از بین ببرین. حتی اگر فیزیک به نظرتون ترسناک باشه هم میفهمین این درس اون غولی که تو ذهنتون ساختین نیست. من خودم دانشآموزهای زیادی رو داشتم که با پیشرفت و کنار گذاشتن این باورها تونستن فیزیک رو به نقطه قوت خودشون تبدیل کنن.
کنترل ترس اولیه از درس فیزیک و سوالات آن
ترس از فیزیک یکی از موانع ذهنی رایج میان داوطلبان است، اما به باور استاد براتی تنها راه از بین بردن این ترس، مواجهه مستقیم با آن است. او معتقد است که ترسیدن به خودی خود ایرادی ندارد، اما تسلیم شدن در برابر آن است که مانع پیشرفت میشود. بسیاری از دانشآموزانی که فیزیک را برای خود به یک غول تبدیل کردهاند، با شروع یادگیری و تلاش مستمر متوجه میشوند که این درس بسیار سادهتر از تصورات آنها است.
سوال: برخی از دانشآموزان ممکن است به طور کلی از درس فیزیک بترسند و آن را کنار بگذارند، پیشنهاد شما برای چیست؟
+ برای از بین بردن هر ترسی توی زندگی، لازمه که با سر رفت توی اون ترس. اینکه شما بترسین اشکال نداره اما تسلیم اون ترس شدن اشکال داره. اما اگر شروع بکنین و بیشترین تلاش ممکن رو داشته باشین حتما میتونین این ذهنیت رو توی خودتون از بین ببرین. حتی اگر فیزیک به نظرتون ترسناک باشه هم میفهمین این درس اون غولی که تو ذهنتون ساختین نیست. من خودم دانشآموزهای زیادی رو داشتم که با پیشرفت و کنار گذاشتن این باورها تونستن فیزیک رو به نقطه قوت خودشون تبدیل کنن.
سوال: خیلی وقتها دانشآموزان بعد از دیدن پاسخ متوجه میشوند سوال سادهتر از چیزی بوده که فکر میکردند. این «ترس اولیه از سوال» را چطور میتوان کنترل کرد؟
+ موقع تمرین کردن، خیلی اوقات بچهها نمیدونن که جواب دادن رو باید از کجا شروع کنن؛ یعنی نیاز دارن معلم بهشون بگه سوال مربوط به کدوم مبحث و فرموله تا بتونن خودشون ادامهاش رو برن. اگه دانشآموز روی سوالی خیلی فکر میکنه و میبینه چیزی به ذهنش نمیرسه، نباید مستقیم بره همه پاسخنامه رو خونه. توی چنین شرایطی باید فقط خط اول جواب رو بخونه و بقیهاشو خودش فکر کنه و بنویسه. این کار باعث میشه به مرور ترسشون از بین بره.
عبور از بنبستها در حل تستهای فیزیک
در حل تستهای فیزیک، گاهی پیش میآید که داوطلب در میانه مسیر به بنبست میرسد و نمیداند چگونه ادامه دهد. به گفته استاد براتی، در چنین موقعیتی مهمترین مهارت، مدیریت درست دفترچه آزمون است. داوطلب باید از قبل یاد گرفته باشد که قرار نیست همه سوالات را حل کند و اگر احساس کرد مسیر یک تست به قفل خورده، بهتر است بدون اتلاف وقت از آن عبور کند.
سوال: وقتی دانشآموز در میانه حل یک تست فیزیک به بنبست میرسد، چه راهکاری برای تغییر زاویه نگاه به مسئله وجود دارد؟
+ دانشآموز باید قبل از کنکور مدیریت دفترچه آزمون رو بلد باشه؛ یعنی باید به این مهارت برسه تا بدونه اگر قرار نیست بتونه به جواب یک تست برسه اصلا نباید به سراغش بره. ما این مهارت رو توی کلاسهای کلاسینو به دانشآموزها یاد میدیم. اما اگر در جلسه کنکور با چنین تستی روبرو شدن و توی مسیر حل به بنبست رسیدن، توصیه اکید من اینه که اون سوال رو رها کنن و به سراغ سوال بعدی برن. چون پافشاری روی رسیدن به جواب نهایی تو چنین شرایطی فقط وقت و انرژی اونها رو تلف میکنه. پس به محض اینکه دانشآموز حس کرد توی حل سوال به یک قفل بازنشدنی رسیده باید رهاش بکنه.
موفقیت با حل تستهای ساده تا متوسط
خیلیها فکر میکنند برای موفقیت در فیزیک باید تستهای سخت را هم حل کنند، اما واقعیت این است که شالوده نتیجه خوب با همان تستهای ساده و متوسط ساخته میشود. استاد براتی هم میگوید الگوی کنکور چند سال اخیر نشان داده حتی رتبههای برتر هم همه سوالها را نمیزنند و معمولا 30 درصد تستها را کنار میگذارند. پس لازم نیست انرژیتان را روی چند سوال عجیب و غریب بگذارید.
سوال: آیا لازم است دانشآموزان تستهای سخت و چالشبرانگیز فیزیک را حل کنند تا در کنکور موفق شوند؟
+ با توجه به روند درس فیزیک در کنکور سالهای اخیر، اصلا نیازی نیست دانشآموز به سراغ حل سوالات خیلی پیچیده و پیشرفته بره. یعنی با تمرین سوالات ساده و متوسط، هر دانشآموزی میتونه به نتیجه مورد نظرش برسه. در حال حاضر میانگین رتبههای برتر در درس فیزیک حدودا 60 تا 70 درصده. این نشون میده که حتی رتبههای برتر هم از 30 درصد سوالات عبور میکنن. من نمیگم توی کنکور هیچ تست سختی اصلا وجود نداره، اما تعدادشون بیشتر از 2 الی 3 تا نیست. اما یادتون باشه که شما قرار نیست حتما درس فیزیک رو 100 بزنین؛ حتی رتبه یک کنکور هم اینکارو نمیکنه.
بنابراین باید بتونین به راحتی از اون چند تا سوال سخت عبور کنین تا وقتتون تلف نشه. در طی سال اگر به جای سوالات سخت و سطح بالا تستهای ساده و متوسط بیشتری رو حل کنین و تلاش بیشتری داشته باشین، قطعا بیشتر به نفعتون خواهد بود. اگر توی دورهای شرکت میکنین که توش سوالات سنگین و سخت حل میکنن، باید بگم تو اون کلاس داره به بخش زیادی از دانشآموزها خیانت میشه چون اونها اصلا نیازی به یادگیری نحوه حل این دسته از سوالات ندارن.
میانگین درصد لازم برای پزشکی و مهندسی در دانشگاههای برتر
اگر داوطلبان رشتههای تجربی و ریاضی بخواهند به قبولی در رشتههای برتر مثل پزشکی یا مهندسی در دانشگاههای تاپ فکر کنند، معمولا رسیدن به درصد مشخصی در فیزیک میتواند آنها را در مسیر درستی قرار دهد.
سوال: میانگین درصد فیزیک برای قبولی در رشتههای تاپ مثل پزشکی و مهندسی در دانشگاههای برتر کشور چند است؟ اگر بخواهید برای آن بازهای در نظر بگیرید.
+ دانشآموزهای رشتههای تجربی و ریاضی با فیزیک 65 تا 70 درصد میتونن به هدف خودشون برسن. رتبههای برتر سالهای گذشته هم میانگین چنین درصدهایی داشتن.
سخن پایانی
درس فیزیک برخلاف تصوری که بسیاری از داوطلبان دارند، لزوما درس پیچیده و سختی نیست. بخش زیادی از موفقیت در این درس به شیوه مواجهه با تستها، مدیریت زمان در جلسه آزمون و داشتن نگاه درست به سوالات بازمیگردد. همانطور که استاد براتی اشاره میکند، تمرکز روی خواسته سوال، استفاده هوشمندانه از گزینهها، عبور به موقع از تستهای سخت و تمرین مداوم با سوالات ساده تا متوسط میتواند مسیر یادگیری فیزیک را بسیار هموارتر کند. در نهایت اگر داوطلبان با ذهنیت درست و تلاش مستمر سراغ این درس بروند، فیزیک میتواند به جای نقطه ضعف، به یکی از نقاط قوت آنها در کنکور تبدیل شود.
منبع: کلاسینومگ
سوالات متداول
برای شروع حل یک تست فیزیک از کجا باید شروع کرد؟
بهتر است ابتدا خواسته اصلی سوال بررسی شود. با مشخص شدن چیزی که باید به دست آورده شود، میتوان فرمول مربوط به آن را نوشت و سپس اطلاعات لازم را از صورت سوال استخراج کرد.
آیا نگاه کردن به گزینهها قبل از حل سوال کار درستی است؟
بله. یک نگاه اولیه به گزینهها میتواند سرنخهایی مثل مثبت یا منفی بودن جواب، نوع پاسخ یا حتی دامهای طراح سؤال را مشخص کند و گاهی باعث حذف سریع چند گزینه شود.
اگر در میانه حل یک تست فیزیک به بنبست برسیم چه کار باید کرد؟
در چنین شرایطی بهتر است سؤال را رها کرده و به سراغ سوال بعدی بروید. ادامه دادن روی سوالی که مسیر حل آن مشخص نیست، میتواند زمان و انرژی شما را در جلسه آزمون هدر دهد.
آیا برای موفقیت در کنکور باید تستهای بسیار سخت فیزیک را هم حل کرد؟
خیر، در بیشتر موارد تمرین تستهای ساده و متوسط برای رسیدن به درصدهای خوب در کنکور کافی است و حتی رتبههای برتر هم همه سوالات را پاسخ نمیدهند.
برای قبولی در رشتههای برتر مثل پزشکی یا مهندسی چه درصدی در فیزیک مناسب است؟
معمولا درصدی در حدود 65 تا 70 در فیزیک میتواند داوطلبان رشتههای تجربی و ریاضی را در مسیر قبولی در رشتهها و دانشگاههای برتر قرار دهد.
یک پاسخ
استاد براتی بهترین استاد فیزیک ایرانه