رشتۀ داروسازی یکی از رشتههای برجسته در علوم پزشکی است که به تولید، طراحی، تجزیه و تحلیل، فرآوری و ارائه داروها میپردازد. داروسازی نقش بسیار مهمی در حفظ و بهبود سلامت جامعه ایفا میکند و از اهمیت بالایی برخوردار است. در ادامه به برخی از جوانب مهم و اهمیت رشتۀ داروسازی در سلامت جامعه میپردازیم:
دورۀ دکترای حرفهای داروسازی
حداقل زمان برای گذراندن دکترای عمومی داروسازی 6 سال است.
علوم پایه
در دورۀ اول که بهعنوان «دورۀ علوم پایه در داروسازی» شناخته میشود، دانشجویان رشتۀ داروسازی به مطالعه دروس پایه و پیشنیاز دروس تخصصی میپردازند. این دوره معمولاً برای مدت دو سال و معادل چهار ترم برگزار میشود. در طی این دوره، دانشجویان باید 22 واحد دروس عمومی و 58 واحد دروس علوم پایه را به پایان برسانند.
دوره کارآموزی
در طی این دوره سه سال و نیمه، دانشجویان رشتۀ داروسازی به مطالعه و پژوهش دروس تخصصی همچون فارماکولوژی، بیوفارماسی، شیمی دارویی، روشهای دستگاهی سمشناسی، تغذیه و رژیم درمانی و پایاننامه میپردازند. تعداد واحدهای این دوره 129 واحد است و برای اغلب دروس از آزمایشگاه استفاده میشود. برای تقویت مهارتهای عملی و کاربردی، دانشجویان در طول این دوره در آزمایشگاهها فعالیت مینمایند. در آخر این دوره دانشجویان بر روی پایاننامه خود کار میکنند.
وظایف فارغالتحصیلان رشتۀ داروسازی
- تولید داروها: داروسازی مسئولیت تولید داروهای ایمن و مؤثر را بر عهده دارد. داروها برای درمان بیماریها، کنترل علائم بیماری و پیشگیری از بروز بیماریها استفاده میشوند. با توجه به پیچیدگی بیماریها و نیازهای بهداشتی جامعه، نیاز به توسعه و تولید داروهای نوین و مؤثر بیشتر احساس میشود.
- تحقیقات دارویی: رشته داروسازی در تحقیقات دارویی نقش کلیدی دارد. داروسازان در تجزیه و تحلیل مواد، فعالیتهای بیولوژیکی و شیمیایی داروها، واکنشها و عوارض آنها مشغول به فعالیت هستند. این تحقیقات باعث پیشرفت در درمان بیماریها و بهبود کیفیت زندگی افراد میشود.
- کنترل کیفیت داروها: بهمنظور حفظ سلامت جامعه، لازم است که داروها کیفیت بالا و استاندارد داشته باشند. داروسازی در تولید و کنترل کیفیت داروها نقش مهمی دارد. این رشته با استفاده از روشهای آزمایشگاهی و تجزیه و تحلیلی، اطمینان میدهد که داروها در دست استفادهکنندگان خود ایمن و کارآمد هستند.
- بهبود فرآیند درمانی: داروسازی با تحقیقات و توسعه داروهای نوین، بهبود فرآیند درمانی را ممکن میسازد. با ارائه داروهای جدید و مؤثر، بیماران میتوانند از درمانهای بهتری برخوردار شوند و علایم بیماری کاهش یابد.
- سلامت عمومی: داروسازی در حفظ سلامت عمومی جامعه نقش بارزی دارد. با توسعه و تولید داروهای مناسب، بیماران میتوانند به درمانهای مناسب دسترسی پیدا کنند و بیماریها کنترل شوند. این امر باعث کاهش بار بیماری و افزایش کیفیت زندگی افراد میشود.
تواناییهای لازم برای موفقیت در رشته داروسازی
رشته داروسازی برای افرادی مناسب است که علاقهمند به زمینه بهداشت و درمان هستند و علاقهمند به کار با داروها و تأثیر آنها بر سلامتی افراد میباشند. این رشته برای افرادی که تمایل به کمک به دیگران دارند و بهدنبال حرفهای هستند که تأثیر مثبتی بر جامعه داشته باشد، نیز مناسب است.
برای موفقیت در رشتۀ داروسازی، تواناییهای زیر ضروری است:
-
دانش علمی:
داروسازی یک رشته علمی-کاربردی است و برای موفقیت در آن، شما باید دانش کافی در زمینۀ علوم پایه مانند شیمی، بیولوژی، فیزیک و ریاضیات داشته باشید. همچنین، دانش مربوط به علم داروشناسی و طب سنتی نیز مفید است.
-
تحلیل و عقلانیت:
برای موفقیت در رشتۀ داروسازی، شما باید توانایی تحلیل صحیح اطلاعات داروشناسی و طبی را داشته باشید. همچنین، باید قادر به استفاده از روشهای علمی برای تصمیمگیری مناسب در مورد نحوۀ استفاده از داروها و مدیریت بیماریها باشید.
-
مهارتهای ارتباطی:
بهعنوان یک داروساز، شما باید قادر به برقراری ارتباط مؤثر با بیماران و سایر اعضای تیم درمانی باشید. داشتن ارتباط خوب، دقت و کیفیت بالای ارائه مشاوره دارویی و پاسخ به سؤالات بیماران را میسر میسازد.
-
دقت:
همانطور که میدانید داروها تأثیر بسیار زیادی بر سلامتی افراد دارند. بنابراین، شما باید بسیار دقت کنید و خطاهای احتمالی را کاهش دهید. همچنین، نیاز به دقت در تجزیه و تحلیل دستورات پزشکی و ترجمۀ صحیح آنها به دستورات دارویی برای مصرف بیمار است.
-
علاقه به یادگیری:
داروسازی یک حرفه پویا است و دانش مربوط به داروها و فنآوریهای جدید در حال رشد و تغییر است. بنابراین، برای موفقیت در این رشته، باید علاقهمند به یادگیری مداوم و بروزرسانی دانش خود باشید.
فرصتهای شغلی و بازار کار
- داروسازان میتوانند در داروخانهها کار کنند و نسخههای پزشکان را تجزیه و تحلیل کرده و داروهای مناسب را برای بیماران تهیه و توزیع کنند. همچنین، میتوانند به مشاوره دارویی به بیماران و مراقبتهای دارویی ویژه بپردازند.
- در بخش تحقیق و توسعه صنعت دارو، داروسازان میتوانند در طراحی و ساخت داروهای جدید و نوآورانه شرکت کنند.
- داروسازان میتوانند در صنعت دارو، شرکتهای فارماسوتیکال، بیمارستانها و مراکز بهداشتی و درمانی و سازمانهای دولتی و غیردولتی کار کنند.
- داروسازان عموماً در داروخانهها کار میکنند و با بیماران در ارائه خدمات دارویی و مشاوره دارویی در ارتباط هستند.
- در بخش تحقیق و توسعه، محل کار داروسازان ممکن است آزمایشگاهها، مراکز تحقیقاتی و شرکتهای داروسازی باشد.
- داروسازان همچنین میتوانند در بیمارستانها، مراکز بهداشتی و درمانی و سازمانهای دولتی و غیردولتی کار کنند.
رشتۀ داروسازی در خارج از ایران
رشتۀ داروسازی یک رشتۀ شغلی بینالمللی است و فرصتهای شغلی در خارج از کشور برای داروسازان وجود دارد. این فرصتها میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- کار در صنعت داروسازی: صنعت داروسازی یکی از صنایع بزرگ جهانی است و فرصتهای شغلی بسیاری در این صنعت در سراسر جهان وجود دارد. شرکتهای بزرگ داروسازی، بهعنوان تولیدکنندگان و توزیعکنندگان داروها، همواره نیاز به داروسازان برای انجام فعالیتهای تحقیقاتی، توسعه دارو، کنترل کیفیت و فروش و بازاریابی دارند.
- تحقیقات علمی: داروسازان میتوانند در مراکز تحقیقاتی و دانشگاهها در سراسر جهان در زمینۀ داروسازی و علوم دارویی فعالیت کنند. اینجاست که آنها میتوانند در تحقیق و توسعه داروهای جدید، بررسی روشهای نوین درمانی و ارزیابی ایمنی و کارآیی داروها شرکت کنند.
- سازمانهای بینالمللی بهداشتی: داروسازان میتوانند در سازمانهای بینالمللی بهداشتی و سازمان بهداشت جهانی (WHO) کار کنند. این سازمانها به حفظ سلامت جهانی، پیشگیری از بیماریها و توسعه سیاستها و استانداردهای مربوط به داروها و سلامت عمومی میپردازند.
شرایط تأسیس داروخانه
- جمعآوری امتیاز لازم: برای دریافت مجوز داروخانه باید امتیاز لازم را جمعآوری کنید. تأسیس داروخانه در شهرهای متفاوت به امتیازهای مختلفی نیاز دارد که بهترتیب زیر است:
جمعیت شهر بیش از یک میلیون نفر و بیشتر: 2800 امتیاز
جمعیت شهر 500 هزار نفر و بیشتر: 2700 امتیاز
جمعیت شهر 300 الی 500 هزار نفر: 2600 امتیاز
جمعیت شهر 100 الی 300 هزار نفر: 2400 امتیاز
- مدرک تحصیلی: برای تأسیس یک داروخانه، شما باید دارای مدرک فارغالتحصیلی در رشتۀ داروسازی باشید.
- مکان و فضا: شما باید یک مکان مناسب برای تأسیس داروخانه انتخاب کنید. این مکان باید به معیارهای بهداشتی و ایمنی مربوطه، مانند فضای کافی برای نگهداری داروها و تجهیزات، دسترسی آسان برای مراجعهکنندگان و پارکینگ مناسب، تطابق داشته باشد.
نویسنده: تیم مشاوره مقدم _ فاطمه دهقانپور